{"id":"https://voxentr.com/haber/etiyopya-da-tigray-catismasi-yeniden-tirmaniyor-barisi-kim-saglayabilir-11ccb5","url":"https://voxentr.com/haber/etiyopya-da-tigray-catismasi-yeniden-tirmaniyor-barisi-kim-saglayabilir-11ccb5","title":"Etiyopya'da Tigray çatışması yeniden tırmanıyor: Barışı kim sağlayabilir?","summary":"Etiyopya'da 2022 barış anlaşmasının çökmesiyle çatışmalar yeniden arttı. Eski düşmanlar hükümete karşı birleşirken arabuluculuk seçenekleri sınırlı kalıyor.","content_text":"Etiyopya'nın kuzeyinde, Tigray savaşını sona erdiren 2022 tarihli barış anlaşmasının ardından çatışmalar son haftalarda yeniden şiddetlendi. Daha önce birbirine düşman olan silahlı gruplar, Başbakan Abiy Ahmed'in federal hükümetini devirmek amacıyla ittifak kurdu. Ülke dışındaki aktörlere yöneltilen müdahale suçlamaları da Afrika Boynuzu'nda uzun süreli istikrarsızlık endişesini artırıyor.\n\nPretoria Barış Anlaşması neden çöktü?\n\nPretoria Barış Anlaşması, federal hükümet ile Tigray People's Liberation Front (TPLF) arasında iki yıl süren ve yüz binlerce kişinin hayatına mal olan savaşı bitirmişti. DW'nin Amharca servisinden gazeteci Negash Mohammed'e göre anlaşmanın çökmesinde, çatışmanın üç önemli aktörünün müzakere sürecinde yeterince dikkate alınmaması belirleyici oldu.\n\nMohammed, TPLF'ye karşı Etiyopya'nın yanında savaşan Eritrea'nın rolünün, Fano olarak bilinen Amhara milislerinin ve barışı askeri yenilgi sayan TPLF içindeki sertlik yanlılarının göz ardı edildiğini belirtiyor. Federal hükümetin Fano'nun şikâyetlerini ele almak yerine milisleri zorla silahsızlandırmaya yönelmesi de gerilimi artırdı.\n\nHükümete karşı yeni silahlı ittifak\n\nHükümet karşıtı koalisyonda Oromo Liberation Army, Ogaden National Liberation Front'un bir kanadı, Benishangul-Gumuz bölgesindeki küçük silahlı gruplar ve Afar'daki etnik militan gruplar bulunuyor. Önceki savaşta federal hükümetin yanında yer alan Eritrea'nın ise bu kez isyancılara destek verdiği düşünülüyor. Eritrea, ittifakın resmî üyesi değil.\n\nControl Risks kıdemli analisti Patricia Rodrigues, gruplar arasındaki stratejik koordinasyonu federal hükümet açısından kaygı verici buluyor. Ancak farklı çıkarları ve etnik tabanları temsil eden bu grupların ittifakı ne kadar sürdürebileceğinin belirsiz olduğunu vurguluyor.\n\nControl Risks'in değerlendirmesine göre çatışmaların özellikle Tigray, Amhara ve Afar sınırları çevresindeki kuzey bölgeleriyle sınırlı kalması bekleniyor. Rodrigues, zorlu arazi koşulları ve diğer muhalif grupların parçalı yapısı nedeniyle çatışmaların ülke geneline yayılmasını daha düşük bir olasılık olarak görüyor.\n\nUluslararası ilgi azaldı, taraflar yeniden silahlandı\n\nRodrigues'e göre 2022 sonrasında uluslararası çabaların süreklilik kazanmaması, yeni çatışmaların önemli nedenlerinden biri. TPLF'nin 2022 ve 2023'te ağır silahlarını teslim etmesi gibi ilk uygulama adımlarına rağmen, dikkat başka küresel krizlere yöneldi. Bu süreçte taraflar yeniden silahlandı ve destekçilerini saflarına kattı.\n\nABD de 2020–2022 savaşı sırasında uyguladığı yaptırımları yakın zamanda kaldırdı. Mohammed, bu adımın Batı'nın tarafları müzakere masasına yönlendirmek için kullanabileceği baskı imkânlarını azalttığı görüşünde.\n\nSiviller yeniden yerinden ediliyor\n\nÇatışmalardan kaçan siviller, önceki savaşın ardından evlerine dönemeyen ülke içinde yerinden edilmiş nüfusa ekleniyor. Mohammed, 2020'den beri geçici barınma merkezlerinde yaşayan insanların bulunduğunu söylüyor. Ayrıca sivil alanlara yönelik insansız hava aracı saldırıları ve isyancıların okul ve kliniklere askeri teçhizat yerleştirmesi hakkında münferit bildirimler olduğunu aktarıyor.\n\nTigray ve Amhara'nın bazı kesimlerinde telefon ve internet bağlantıları kesildi, elektrik hizmetleri aksadı. Kombolcha ve Lalibela dahil çeşitli kentlere uçuşlar durduruldu. Mohammed'e göre tarafların sivilleri koruma yönündeki açıklamaları sahadaki uygulamalarla örtüşmüyor.\n\nArabuluculukla barış mümkün mü?\n\nBM Genel Sekreteri António Guterres, Afrika Birliği, bölgesel güçler ve Mısır arasında arabuluculuk yapmak üzere Afrika Boynuzu'na özel temsilci gönderdi. Bu aktörlerin çoğu, Pretoria anlaşmasının hazırlanmasında da rol almıştı.\n\nMohammed, çatışmanın taraflarından en az biri şiddetin hedeflerine ulaşmasını sağlamayacağını kabul etmeden anlamlı müzakerelerden sonuç alınmasını olası görmüyor. Rodrigues de uluslararası ya da bölgesel arabuluculuğun mevcut çatışmaları bitireceği konusunda iyimser değil. Ona göre öngörülebilir gelecekte yoğun ancak coğrafi olarak sınırlı çatışmalar sürecek.","image":"https://voxentr.com/medya/96a49a58617a5f5ecd94e74547993e27.webp","date_published":"2026-10-06T15:13:00.000Z","date_modified":"2026-10-06T15:13:15.034Z","language":"tr","authors":[{"name":"Ali Talu","url":"https://voxentr.com/yazar/ali-talu"}],"tags":["etiyopya","tigray","barış görüşmeleri","afrika boynuzu","eritrea"],"_voxen":{"json_url":"https://voxentr.com/haber/etiyopya-da-tigray-catismasi-yeniden-tirmaniyor-barisi-kim-saglayabilir-11ccb5/json","category":{"slug":"gundem","name":"Güncel"},"read_minutes":2,"ai_generated_image":true,"source":{"name":"DW","url":"https://www.dw.com/en/ethiopia-who-could-bring-the-warring-sides-to-the-negotiation-table/a-79475529?maca=en-rss-en-all-1573-rdf"}}}